Digitale media zijn niet meer weg te denken uit het dagelijks leven van kinderen. Van digitale prentenboeken en educatieve apps tot internet, filmpjes en online communicatie: kinderen groeien op in een wereld waarin media overal aanwezig zijn. Bij Voor dag en Dou vinden we het belangrijk dat kinderen leren om op een gezonde, veilige en bewuste manier met media om te gaan.
Vanuit het programma Gezonde Kinderopvang besteden wij aandacht aan mediaopvoeding. Daarbij kijken we niet alleen naar schermtijd, maar vooral naar de manier waarop media worden ingezet. Media kunnen kinderen ondersteunen in hun ontwikkeling, mits ze doelgericht, passend bij de leeftijd en onder begeleiding worden gebruikt. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat kinderen voldoende blijven bewegen, buiten spelen, ontdekken en echte sociale interacties ervaren.
Ons mediabeleid is gebaseerd op de Mediadiamant van het Netwerk Mediawijsheid. Deze aanpak kijkt naar vijf belangrijke onderdelen van mediaopvoeding: plezier, inhoud, samen, veilig en balans. Niet de hoeveelheid schermtijd staat centraal, maar het bewust omgaan met media en het vinden van een gezonde balans tussen online en offline ervaringen.
Kinderdagopvang (0-4 jaar)
In de eerste levensjaren ontwikkelen kinderen zich vooral door te ervaren, bewegen, voelen, ontdekken en contact te maken met mensen om hen heen. Daarom kiezen wij er bewust voor om kinderen tot twee jaar geen gebruik te laten maken van beeldschermen. Jonge kinderen leren het meest van echte ervaringen in de wereld om hen heen.
Dat betekent niet dat media geen rol spelen binnen de kinderdagopvang. Muziek, liedjes, verhalen en digitale prentenboeken kunnen een waardevolle aanvulling zijn op activiteiten. Vanaf ongeveer twee jaar kunnen media bijdragen aan taalontwikkeling, woordenschat, fantasie en het ontdekken van nieuwe onderwerpen. Dit gebeurt altijd onder begeleiding van een pedagogisch professional en als onderdeel van een activiteit of thema.
Media zijn bij ons nooit een doel op zich. Een filmpje wordt niet aangezet om kinderen bezig te houden, maar kan bijvoorbeeld worden gebruikt als introductie van een thema, als ondersteuning bij een activiteit of om samen iets te ontdekken. Daarbij blijft interactie tussen kinderen en volwassenen altijd centraal staan.
Binnen de kinderdagopvang vinden we het belangrijk dat kinderen vooral leren door spelen, bewegen, ontdekken en contact maken met anderen. Daarom besteden wij veel meer tijd aan buiten spelen, creatieve activiteiten, natuurbeleving en spel dan aan schermgebruik.
Buitenschoolse opvang (4-12 jaar)
Voor schoolgaande kinderen krijgt mediaopvoeding een andere betekenis. Kinderen komen steeds vaker in aanraking met internet, games, filmpjes en sociale media. Juist daarom vinden wij het belangrijk om hen te begeleiden in het ontwikkelen van mediawijsheid.
Binnen de BSO leren kinderen niet alleen hoe media werken, maar ook hoe zij er verantwoord mee omgaan. We praten met kinderen over online gedrag, privacy, digitale veiligheid en respectvolle communicatie. Daarbij besteden we aandacht aan onderwerpen zoals cyberpesten, nepnieuws, online groepsdruk en het veilig delen van informatie.
Gebruik van eigen telefoons, tablets of andere apparaten is tijdens de opvang niet toegestaan. Hierdoor blijft de aandacht gericht op samenspelen, bewegen, activiteiten en sociale contacten. Wanneer media worden ingezet, gebeurt dit onder begeleiding van een pedagogisch professional en binnen duidelijke afspraken.
Onze medewerkers tonen actief interesse in wat kinderen online bezighoudt. Door mee te kijken, vragen te stellen en gesprekken aan te gaan, helpen we kinderen om kritisch en bewust om te gaan met digitale media. Wanneer kinderen online iets tegenkomen wat zij vreemd, spannend of vervelend vinden, stimuleren wij hen om hierover in gesprek te gaan met een pedagogisch professional.
Balans tussen online en offline
Bij Voor dag en Dou geloven we dat media een waardevolle aanvulling kunnen zijn, maar nooit de plaats mogen innemen van bewegen, spelen, ontdekken en sociaal contact. Daarom besteden wij veel aandacht aan een gezonde balans.
Binnen onze organisatie hanteren wij de uitgangspunten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) rondom schermgebruik. Daarnaast gebruiken wij de zogenaamde 20-20-2-regel: na twintig minuten dichtbij kijken, twintig seconden in de verte kijken en dagelijks voldoende buiten zijn. Buitenspelen, bewegen en natuurbeleving vormen daarom een vast onderdeel van ons dagprogramma.
Wij willen kinderen laten ervaren dat ontspanning op veel manieren mogelijk is. Een boek lezen, buiten spelen, bouwen, knutselen, sporten of samen een spel spelen zijn minstens zo waardevol als digitale activiteiten.
Media tijdens vakanties
Tijdens vakanties verblijven kinderen vaak een volledige dag op de BSO. We merken dat sommige kinderen na een actieve ochtend behoefte hebben aan een rustig moment om prikkels te verwerken en even tot zichzelf te komen. Daarom bieden wij na de lunch regelmatig een rustmoment aan.
Dit kan bestaan uit rustig spel, lezen, een creatieve activiteit of het gezamenlijk kijken van een leeftijdsgerichte film. Hierbij letten we zorgvuldig op de inhoud, de duur en de behoeften van de groep. Media worden bewust ingezet als onderdeel van een gezonde afwisseling tussen activiteit en ontspanning.
De rol van onze medewerkers
Onze pedagogisch professionals spelen een belangrijke rol in mediaopvoeding. Zij begeleiden kinderen bij het gebruik van media, maken bewuste keuzes in het aanbod en geven zelf het goede voorbeeld. Daarbij staat steeds de vraag centraal: draagt deze vorm van media bij aan de ontwikkeling, het welzijn of het plezier van kinderen?
Media worden binnen Voor dag en Dou altijd gezien als middel en nooit als doel. De inhoud moet aansluiten bij de leeftijd, ontwikkelingsfase en belevingswereld van kinderen. Daarom maken wij gebruik van hulpmiddelen zoals Kijkwijzer en PEGI om verantwoorde keuzes te maken in films, video's en games.
Wij geloven dat mediawijsheid begint met begeleiden, samen ontdekken en het voeren van gesprekken. Door kinderen op jonge leeftijd te leren hoe zij bewust, veilig en verantwoord met media kunnen omgaan, helpen we hen om ook in de digitale wereld stevig in hun schoenen te staan.
Meer informatie: